Inetum en Stibbe evalueren cloudsoevereiniteit rCloud

Cloudtechnologieën bieden organisaties meer flexibiliteit en schaalbaarheid. Tegelijkertijd letten organisaties steeds scherper op hoe en waar gevoelige gegevens worden opgeslagen en beheerd. In de praktijk zijn de meeste grote cloudproviders Amerikaans of Chinees. Volgens het Centre for European Policy Studies bevindt momenteel ongeveer 70% van de Europese data zich in cloudomgevingen die in de VS zijn gevestigd.

Zelfs wanneer data in Europa wordt opgeslagen, moeten organisaties rekening houden met factoren zoals buitenlandse wetgeving, verzoeken en bevelen tot gegevenstoegang, operationele en technische afhankelijkheden en compliancevereisten. Daardoor is cloudsoevereiniteit een belangrijk thema geworden voor bedrijven, overheidsinstellingen en gereguleerde sectoren in heel Europa. Deze strategische focus komt ook tot uiting in de recente Beltug Priorities Compass top 20, waar de verschuiving naar Europese cloudalternatieven meteen in de top 10 van prioriteiten voor Belgische CIO’s terechtkwam, terwijl digitale soevereiniteit en geopolitiek risicobeheer nieuw binnenkwamen op plaats 15.

Toch bestaat er nog steeds geen duidelijke juridische definitie van wat een “soevereine cloud” precies inhoudt. Dat maakt het voor organisaties moeilijk om in te schatten welk niveau van soevereiniteit, controle en bescherming een cloudomgeving daadwerkelijk biedt. Inetum gaf Stibbe daarom de opdracht om zijn rCloud-platform te evalueren en de sterktes en unieke kenmerken op het vlak van soevereiniteit in kaart te brengen. Door een concrete use case te combineren met een bredere methodologie, brengt deze samenwerking meer duidelijkheid in het debat, zowel vanuit juridisch als operationeel perspectief.

Juridische duidelijkheid brengen in het debat rond cloudsoevereiniteit

Het beoordelingskader combineert juridische, operationele en technische criteria om organisaties te helpen cloudsoevereiniteit beter te begrijpen en te evalueren. In plaats van soevereiniteit als een louter technisch onderwerp te beschouwen, kijkt het kader naar hoe cloudomgevingen in de praktijk worden opgezet, beheerd, bestuurd en beschermd.

De aanpak houdt rekening met Europese en Belgische wetgeving, zoals de regelgeving inzake gegevensbescherming (waaronder de GDPR), rechtspraak rond internationale gegevensoverdrachten, cybersecuritywetgeving en de Data Act, evenals buitenlandse wetgeving met extraterritoriale impact, zoals de Amerikaanse CLOUD Act en FISA. Daarnaast neemt het elementen in overweging zoals data‑locatie, governance-structuren, operationele controle, toegang door onderaannemers, beveiligingsmaatregelen en mogelijke blootstelling aan buitenlandse wetgeving of externe toegangsvragen. Het doel is organisaties een duidelijker beeld te geven van de juridische en operationele implicaties achter verschillende cloudopstellingen en claims rond soevereiniteit.

“Cloudsoevereiniteit is geen vaststaand of puur technisch concept. Het is een juridische, operationele en strategische vraag die nuance en context vereist,” zegt Erik Valgaeren, partner bij Stibbe. “Organisaties worden vandaag geconfronteerd met toenemende uitdagingen rond internationale datatoegang, complianceverplichtingen en operationele afhankelijkheden. Onze rol in deze samenwerking is om te verduidelijken wat soevereiniteit betekent binnen het huidige juridische kader en om organisaties een beter inzicht te geven in de risico’s en verantwoordelijkheden die gepaard gaan met hun clouddiensten. Onze bijdrage zorgt ervoor dat Inetum helder en met vertrouwen kan communiceren over wat cloudsoevereiniteit in de praktijk betekent.”

“Organisaties hebben steeds meer nood aan duidelijkheid over hoe hun cloudomgevingen zijn opgebouwd en beheerd, zeker in sterk gereguleerde contexten,” zegt Thomas Breuer, General Manager bij Inetum België. “Tegelijkertijd is cloudsoevereiniteit geen alles-of-nietsverhaal. Verschillende organisaties hebben verschillende risicoprofielen, operationele behoeften en compliancevereisten. Met deze onafhankelijke evaluatie door Stibbe en met rCloud willen we een benadering bieden voor een soevereine cloud die aansluit bij Europese verwachtingen en klanten een transparanter en realistischer beeld geven van hoe soevereiniteit er werkelijk uitziet.”