Salesforce

Agentic AI in de publieke sector: van reactievef naar proactieve dienstverlening

Alexander Brasaola - Director Salesforce voor de publieke sector bij Inetum.

 

De relatie tussen burger en overheid verschuift. Agentic AI introduceert een werkmodel waarin intelligente agents context begrijpen, beslissingen nemen en acties uitvoeren binnen complexe processen. Voor overheden betekent dat een overgang van ad‑hoc dienstverlening naar een continue, gepersonaliseerde en efficiëntere interactie met burgers.

 

People clapping

Van experiment naar structurele toepassing van agentic AI

Agentic AI onderscheidt zich van klassieke automatisering. Waar traditionele systemen werken met vooraf gedefinieerde beslissingsbomen, combineren deze nieuwe oplossingen taalbegrip, contextgeheugen en actiecapaciteit. Ze kunnen volledige dossiers behandelen, en niet alleen losse vragen beantwoorden.

Voor overheden met complexe regelgeving en meerdere loketten is dat relevant. Burgers verwachten een consistente ervaring, ongeacht het kanaal. Ze willen hun gegevens niet telkens opnieuw invoeren en rekenen op een coherent traject.

Volgens de OESO kunnen organisaties die AI en slimme automatisering integreren hun administratieve doorlooptijden verlagen en tegelijkertijd de dienstverlening verbeteren. De vraag is vandaag minder of AI nodig is, maar hoe je het schaalbaar en verantwoord implementeert.

Jarenlang lag de focus op digitalisering van formulieren en het online brengen van bestaande processen. Voor veel burgers blijft de ervaring echter versnipperd en weinig intuïtief. Intussen werken sectoren zoals bankieren en retail al met gepersonaliseerde, omnichannel diensten. In de publieke sector is het vaak nog de burger die zich moet aanpassen aan het systeem.

Citizen 360: één geïntegreerd beeld van de burger

Een cruciale bouwsteen is Citizen 360. Dat concept bundelt data uit verschillende systemen en interacties tot één geïntegreerd beeld van de burger.

Historisch groeiden veel overheidsorganisaties met gescheiden platformen. Dat leidt tot silo’s en herhaling van informatie. Door systemen te koppelen en context te bewaren, ontstaat een meer consistente dienstverlening over alle kanalen heen, van telefoon en e-mail tot fysieke loketten.

Technologieën zoals Salesforce Public Sector Solutions, Data Cloud en Einstein maken zo’n aanpak mogelijk. Ze helpen om interacties te centraliseren en processen beter te coördineren. Dat verlaagt de administratieve last en ondersteunt medewerkers in hun dagelijkse werk.

Van loketwerking naar proactieve dienstverlening

Agentic AI maakt een volgende stap mogelijk: proactieve publieke diensten. Vandaag moet de burger zelf het initiatief nemen. In een proactief model detecteert de overheid relevante levensmomenten en speelt ze daar automatisch op in.

Denk aan situaties zoals de geboorte van een kind, een verhuis of het opstarten van een onderneming. Systemen kunnen op basis van beschikbare data automatisch relevante diensten en premies voorstellen.

Voor sociale en zorggerelateerde domeinen heeft dit een duidelijke impact. Veel burgers zijn niet op de hoogte van hun rechten of vinden moeilijk hun weg in het aanbod. Intelligente agents kunnen hen begeleiden doorheen het hele traject, van informatie en documentverzameling tot afhandeling van de aanvraag.

AI als copiloot voor ambtenaren

De rol van ambtenaren verandert mee. In plaats van vervanging ligt de nadruk op ondersteuning. AI fungeert als copiloot en neemt repetitieve taken over, zoals classificatie van vragen, samenvattingen of informatieopzoeking.

Dat geeft ruimte om te focussen op taken waar menselijke expertise essentieel blijft: complexe beslissingen, begeleiding en persoonlijk contact.

Een praktijkvoorbeeld is de Junta de Castilla-La Mancha, waar AI-tools ingezet worden om contactcentra te ondersteunen. Denk aan automatische transcripties, samenvattingen en slimme kennisdatabanken die medewerkers helpen sneller en consistenter te werken.

Uitdagingen: data, governance en vertrouwen

De grootste hindernissen zijn niet technologisch, maar organisatorisch. Datakwaliteit blijft een knelpunt. Veel overheden werken nog met verouderde systemen en onvolledige datasets.

Daarnaast zijn transparantie en controle essentieel. Beslissingen moeten uitlegbaar blijven en onder menselijke supervisie vallen. Zonder duidelijke governance dreigt AI als een ‘black box’ te functioneren, wat het vertrouwen kan ondermijnen.

Van pilots naar schaal

Vooruitblik

Veel overheden hebben al geëxperimenteerd met AI. De volgende stap is opschaling: van losse use cases naar geïntegreerde operationele modellen.

In de praktijk blijkt dat technologie alleen niet volstaat. Succes hangt samen met change management, datagovernance en een duidelijke visie op dienstverlening. In projecten zien we dat een gefaseerde aanpak werkt, waarbij nieuwe modellen stapsgewijs geïntegreerd worden in bestaande processen.

Agentic AI zet de deur open naar een ander type publieke dienstverlening: eenvoudiger, meer gepersonaliseerd en minder afhankelijk van administratieve structuren. De uitdaging ligt in het combineren van technologische mogelijkheden met een doordacht beleid rond data en governance.

Wie daarin slaagt, bouwt een overheid die niet enkel reageert, maar effectief meedenkt met haar burgers.

Vooruitblik

Agentic AI zet de deur open naar een ander type publieke dienstverlening: eenvoudiger, meer gepersonaliseerd en minder afhankelijk van administratieve structuren. De uitdaging ligt in het combineren van technologische mogelijkheden met een doordacht beleid rond data en governance.

 

Wie daarin slaagt, bouwt een overheid die niet enkel reageert, maar effectief meedenkt met haar burgers.

Is uw organisatie klaar om burgers op het juiste moment de juiste dienstverlening te bieden?

Ontdek hoe Inetum overheidsorganisaties helpt om met agentic AI en Citizen 360 een meer proactieve, gepersonaliseerde en efficiënte burgerervaring te creëren.