FOD Mobiliteit en Vervoer bundelt krachten met Inetum rond cloudsoevereiniteit voor federale data

De Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer is verantwoordelijk voor het voorbereiden, uitvoeren en ondersteunen van het mobiliteits- en vervoersbeleid over weg, spoor, water en lucht, in nauwe samenwerking met regionale, federale en internationale partners. Als federaal referentiepunt voor mobiliteitsexpertise biedt ze advies, informatie en openbare diensten, rekening houdend met economische ontwikkeling, veiligheid, milieuoverwegingen en het algemeen belang.

Gevoelige data beschermen

De FOD Mobiliteit en Vervoer beheert data op meerdere cloudplatformen, waaronder Microsoft Azure en Microsoft 365. Hoewel deze cloudopstelling flexibiliteit biedt, leidt die ook tot een belangrijke uitdaging: ervoor zorgen dat gevoelige overheidsdata te allen tijde onder federale controle blijft. Vanwege de gevoelige aard van mobiliteitsdata is soevereiniteit hierbij cruciaal. Om dit aan te pakken, werkten Inetum en strategisch partner Microsoft aan een oplossing gebaseerd op Azure Managed HSM, een cloudgebaseerde dienst waarmee organisaties hun eigen encryptiesleutels kunnen genereren en beheren.

Centraal in deze oplossing staan de zogenaamde Customer Managed Keys. In plaats van te vertrouwen op sleutels die door een cloudprovider worden beheerd, creëert, onderhoudt en controleert de FOD Mobiliteit en Vervoer voortaan haar eigen encryptiesleutels. Deze worden gebruikt om data te versleutelen en ontsleutelen in Azure, Microsoft 365 en andere Microsoft SaaS-omgevingen. Daardoor kan toegang tot kritieke data niet worden opgelegd buiten het wettelijke en operationele kader van de Belgische federale overheid, wat zowel de veiligheid als de autonomie versterkt, en de datasoevereiniteit en naleving van lokale regelgeving bevordert.

FOD Mobiliteit en Vervoer ontwikkelde deze setup bovendien als een blauwdruk die kan worden gedeeld met andere federale diensten die in vergelijkbare cloudomgevingen werken. Deze strategische aanpak streeft ernaar de adoptie van soevereine cloudpraktijken binnen de Belgische overheid te versnellen, doordat ook andere departementen kunnen voortbouwen op de technische basis die in dit project werd gelegd.

“Voor ons was het essentieel om een oplossing te kiezen die verder gaat dan louter technische veiligheid en onze soevereiniteit écht beschermt,” zegt Stijn Fouquaert, ICT Infrastructure Manager bij de FOD Mobiliteit en Vervoer. “Europese overheden en organisaties hebben digitale diensten nodig die geen enkele onduidelijkheid laten over wie de data, de sleutels en de toegangsrechten controleert. Deze aanpak toont aan dat federale diensten gebruik kunnen maken van de publieke cloud en toch de controle kunnen behouden over gevoelige data.”

Evolueren met regelgeving en technologie

Om ervoor te zorgen dat deze oplossing in de toekomst verder kan evolueren, combineren Inetum en de FOD Mobiliteit en Vervoer architecturale keuzes met governance‑maatregelen, contractuele waarborgen en een duidelijke exitstrategie. De federale dienst zal ook een terugkerende cyclus van veiligheids- en juridische evaluaties implementeren, zodat de controles afgestemd blijven op nieuwe Belgische en Europese regelgeving, veranderende dreigingslandschappen en juridische overwegingen zoals de Amerikaanse Cloud Act.

 “Vanaf het begin was dit project opgezet om verder te reiken dan één enkele implementatie en te dienen als een ‘sovereignty-by-design’-referentie voor andere federale diensten,” besluit Thomas Breuer, General Manager van Inetum België. “Inetum was volledig verantwoordelijk voor de governance- en implementatielaag, van toegangsmodellen en auditability tot praktisch sleutelbeheer en veilige integratie in downstream‑diensten. Samen met de FOD Mobiliteit en Vervoer hebben we een blauwdruk ontwikkeld die aantoont hoe publieke cloud‑technologieën kunnen worden ingezet met behoud van Europese soevereiniteit en juridische zekerheid. Het is een model dat schaalbaar is naar andere federale diensten en kritieke sectoren. Het versterkt het vertrouwen van burgers in digitale overheidsdiensten en ondersteunt een soevereine aanpak van digitale transformatie.”