microsoft

Security by Design: digitale diensten van bij het ontwerp beveiligen

Digitale dienstverlening wordt steeds complexer. Nieuwe klantportalen, mobiele toepassingen, cloudplatformen en diensten op basis van AI creëren nieuwe mogelijkheden, maar vergroten tegelijk het aanvalsoppervlak. Daardoor volstaat het niet langer om beveiliging pas toe te voegen wanneer een digitaal project bijna afgerond is. Security by Design vertrekt van het omgekeerde principe: cybersecurity maakt vanaf de eerste architectuurkeuzes deel uit van de dienst.

 Teamoverleg aan een vergadertafel

Een nieuwe digitale omgeving vraagt om een ander beveiligingsmodel

Jarenlang kwam beveiliging vaak pas aan het einde van de ontwikkelcyclus aan bod. Eerst werd de toepassing ontworpen, daarna volgde de infrastructuur en vervolgens werden beveiligingsoplossingen toegevoegd. Dat model was werkbaar toen IT-omgevingen minder complex waren en organisaties een beperkter aantal toepassingen beheerden.

Vandaag ziet de situatie er anders uit. Organisaties combineren hybride en multicloudomgevingen met SaaS-toepassingen, mobiele toestellen, API's, AI en duizenden digitale identiteiten die voortdurend met elkaar communiceren. Elke bijkomende digitale dienst creëert nieuwe afhankelijkheden en potentiële aanvalspunten.

Beveiligingsmaatregelen toevoegen nadat de architectuur al vastligt, leidt dan vaak tot hogere kosten, ingewikkelde integraties en technische beperkingen. Zoals Oriol Torruella, verantwoordelijk voor cybersecurity bij Inetum, aangeeft, bepalen architectuurkeuzes mee welke beveiligingsmechanismen achteraf nog op een werkbare manier kunnen worden ingevoerd.

Cybersecurity hoort daarom thuis in de eerste ontwerpfase en niet uitsluitend in de laatste controles voor de ingebruikname.

Die aanpak helpt organisaties om risico's vroeger te beheersen en digitale diensten veiliger en veerkrachtiger uit te bouwen. Tegelijk ondersteunt hij bedrijven en overheidsorganisaties die moeten omgaan met hybride en multicloudomgevingen, steeds meer digitale identiteiten en strengere regelgeving.

Volgens het Microsoft Digital Defense Report 2025 blijven cyberaanvallen in volume en complexiteit toenemen, onder meer door automatisering en het gebruik van AI door aanvallers. In zo'n context is reageren nadat een incident zich heeft voorgedaan onvoldoende. Bescherming moet mee ingebouwd worden in de architectuur van de digitale dienst.

Security by Design: beveiligen terwijl je bouwt

Het uitgangspunt van Security by Design is eenvoudig: beveiligingsvereisten en controles worden meegenomen in de architectuurkeuzes vanaf de start van een project.

Wanneer beveiliging vanaf het begin deel uitmaakt van de architectuur, kunnen organisaties makkelijker diensten bouwen die veerkrachtig en schaalbaar zijn en later kunnen evolueren zonder telkens fundamentele beveiligingsproblemen te moeten oplossen.

Identiteitsbeheer, gegevensbescherming, dreigingsmonitoring, compliance en bedrijfscontinuïteit zijn dan geen losstaande componenten. Ze worden onderdeel van de werking van het platform zelf.

Dat beperkt niet alleen kwetsbaarheden. Ontwikkelteams kunnen ook sneller werken wanneer ze vertrekken van een architectuur waarin de belangrijkste beveiligingsregels al ingebouwd zijn. In plaats van bij elke nieuwe toepassing opnieuw te bepalen hoe aan beveiligingsvereisten moet worden voldaan, ontstaat een omgeving waarin die vereisten zo veel mogelijk standaard worden toegepast.

Wat betekent dat in de praktijk?

Al tijdens het ontwerp moeten concrete vragen worden beantwoord: hoe authenticeren gebruikers zich? Welke rechten hebben ze werkelijk nodig? Hoe worden gegevens geclassificeerd? Welke signalen moeten naar het Security Operations Center (SOC)? En hoe wordt de dienstverlening hersteld na een onderbreking?

Voor sectoren waar beschikbaarheid, gegevensbescherming en vertrouwen cruciaal zijn, zoals de overheid, gezondheidszorg, financiële sector en kritieke infrastructuur, hebben die ontwerpbeslissingen een directe impact op de uiteindelijke weerbaarheid van de dienst.

Zero Trust: vertrouwen is niet langer het vertrekpunt

Een belangrijke pijler van Security by Design is Zero Trust, het beveiligingsmodel dat Microsoft hanteert voor moderne digitale omgevingen.

 

Zero Trust gaat ervan uit dat een gebruiker, toestel of toepassing niet automatisch vertrouwd wordt, ook niet wanneer die zich binnen het bedrijfsnetwerk of een vertrouwde omgeving bevindt. Toegang wordt voortdurend beoordeeld op basis van onder meer identiteit, context, het gebruikte toestel en het vastgestelde risico.

 

Dat weerspiegelt de realiteit van moderne IT-omgevingen. Medewerkers werken vanop verschillende locaties, gegevens bevinden zich in verschillende clouds en toepassingen communiceren via API's en gedistribueerde diensten. Identiteit wordt daardoor een centraal onderdeel van zowel het operationele model als de beveiligingsarchitectuur.

Continue verificatie, het principe van minimale toegangsrechten en permanente monitoring helpen om organisaties beter te beschermen tegen geavanceerde aanvallen en laterale bewegingen binnen de IT-omgeving.

 

Zero Trust is daarbij geen functie die met één configuratie wordt ingeschakeld. Het model wordt stapsgewijs opgebouwd rond identiteiten, toestellen, toepassingen, gegevens, infrastructuur en netwerken. De bijhorende beleidsregels moeten bovendien voortdurend beheerd en geëvalueerd worden.

Eén geïntegreerd beveiligingsplatform voor de volledige levenscyclus

Security by Design wordt eenvoudiger uitvoerbaar wanneer beveiligingscapaciteiten met elkaar geïntegreerd zijn. Binnen het Microsoft-ecosysteem werken oplossingen zoals Microsoft Entra ID, Microsoft Defender XDR, Microsoft Sentinel en Microsoft Purview samen rond de bescherming van identiteiten, toestellen, toepassingen, infrastructuur en gegevens.

 

De meerwaarde zit daarbij vooral in het delen van signalen en context. Dat helpt beveiligingsteams om risico's vanuit één samenhangend beeld te beoordelen, incidentrespons verder te automatiseren en de dagelijkse beveiligingsoperaties te vereenvoudigen.

 

De technische oplossing mag echter niet het vertrekpunt van de discussie worden. Eerst moeten het risico en de digitale dienst duidelijk zijn. Daarna kan worden bepaald welke mogelijkheden van bijvoorbeeld Microsoft Entra ID, Defender XDR, Sentinel of Purview daarvoor nodig zijn.

 

Een geïntegreerde aanpak maakt het bovendien eenvoudiger om nieuwe digitale toepassingen te ondersteunen. Beveiliging maakt dan deel uit van een gemeenschappelijke infrastructuur en hoeft niet telkens opnieuw ontworpen te worden.

 

Beveiliging vanaf de eerste ontwerpbeslissing

Security, compliance en veerkracht horen samen

De waarde van Security by Design wordt duidelijk wanneer beveiliging niet langer een controle vlak voor de ingebruikname is, maar een criterium voor de eerste ontwerpkeuzes.

Teams bepalen vooraf hoe gebruikers zich aanmelden, welke rechten noodzakelijk zijn, hoe gevoelige informatie beschermd wordt, welke gegevens naar het SOC gaan en hoe een dienst na een storing opnieuw beschikbaar wordt. Zulke keuzes hebben gevolgen voor de architectuur, de dagelijkse werking en de verdere evolutie van het platform.

In projecten met gevoelige informatie, kritieke infrastructuur of strenge compliancevereisten kunnen Microsoft Entra ID, Microsoft Defender XDR, Microsoft Sentinel en Microsoft Purview bijvoorbeeld geïntegreerd worden binnen één model voor identiteit, gegevensbescherming, detectie en respons.

Het doel is niet zoveel mogelijk controles invoeren. Een organisatie heeft een dienst nodig waarvan de beveiliging vanaf de eerste dag operationeel beheerd, gemeten en aangepast kan worden.

Inetum paste die principes onder meer toe in het ontwerp van een cloudnative platform op Microsoft Azure, gebaseerd op microservices, microfrontends, AI en geavanceerd databeheer. Nieuwe interactiekanalen, waaronder video-ondersteuning en digitale agents, werden binnen dezelfde architectuur opgenomen volgens de principes van Security by Design.

Zo ontstond een omnichannelmodel dat de dienstverlening ondersteunt en tegelijk rekening houdt met beveiliging, beschikbaarheid en veerkracht.

Een wezenlijke verandering bij Security by Design is dat cybersecurity niet langer los wordt bekeken van de rest van de organisatie.

Architectuurkeuzes beïnvloeden tegelijk gegevensbescherming, regelgeving, bedrijfscontinuïteit en operationele efficiëntie. Een doordacht identiteitsmodel, goed afgebakende toegangsregels of correcte segmentatie van een cloudarchitectuur kunnen het risico op incidenten beperken. Tegelijk kunnen ze audits vereenvoudigen en het herstelvermogen verbeteren.

Dat wordt relevanter naarmate organisaties rekening moeten houden met regelgevende kaders zoals NIS2, DORA en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Door vereisten vroeg in het ontwerp mee te nemen, kunnen complexe aanpassingen achteraf worden vermeden en wordt het eenvoudiger om compliance doorlopend aan te tonen in plaats van alleen tijdens een audit.

De technologie telt, maar de strategie bepaalt de werking

Microsoft biedt geïntegreerde technologie voor identiteit, bescherming, monitoring en governance. Toch wordt het succes van Security by Design in grote mate bepaald door de manier waarop organisaties die mogelijkheden opnemen in hun operationele model en digitaliseringsprojecten.

 

De belangrijkste hindernissen zijn dan ook niet altijd technisch. Vaak ontbreekt een gemeenschappelijke strategie of bestaat er onvoldoende afstemming tussen business, IT en security.

 

In veel projecten is het implementeren van een beveiligingscontrole bijvoorbeeld niet het moeilijkste onderdeel. De complexiteit zit in vragen als: wie beheert die controle? Wie beslist over uitzonderingen? En welke informatie bewijst dat de maatregel in de praktijk doeltreffend werkt?

 

Een werkbare aanpak begint daarom bij de processen die cruciaal zijn voor de organisatie, de informatie die het sterkst beschermd moet worden en de vereiste beschikbaarheid en veerkracht van iedere digitale dienst. Van daaruit kan een architectuur worden opgebouwd waarin identiteit, data, toepassingen en operations volgens een samenhangend beveiligingsmodel werken.

 

Automatisering ondersteunt dat model. Geautomatiseerde beleidsregels, continue monitoring en geautomatiseerde respons op dreigingen maken het mogelijk een hoog beschermingsniveau te behouden zonder de operationele belasting voor cybersecurityteams evenredig te laten toenemen.

Cybersecurity structureel opnemen in digitale transformatie

Security by Design vraagt zowel technologische expertise als kennis van bedrijfsprocessen. Inetum begeleidt organisaties daarbij over de volledige levenscyclus van digitale diensten, van strategie en architectuur tot implementatie, operations en de verdere ontwikkeling van het beveiligingsmodel.

 

Die benadering maakt het mogelijk om cybersecurity al tijdens het ontwerp mee te nemen in plaats van beveiliging later als correctieve maatregel toe te voegen.

 

Daarbij komen kennis van het Microsoft-ecosysteem en ervaring met complexe digitale transformaties in onder meer de overheid, gezondheidszorg, industrie, retail en financiële dienstverlening. Advisory, implementatie, managed services en continue operations kunnen zo binnen één beveiligingsmodel op elkaar worden afgestemd.

 

Naarmate digitale dienstverlening belangrijker wordt voor de dagelijkse werking van organisaties, groeit ook het belang van digitale betrouwbaarheid. Security by Design evolueert daardoor van goede praktijk naar een fundamenteel ontwerpprincipe: wie nieuwe digitale diensten bouwt, moet tegelijk bepalen hoe die diensten veilig, aantoonbaar compliant en veerkrachtig kunnen blijven.

.

De meerwaarde zit daarbij vooral in het delen van signalen en context. Dat helpt beveiligingsteams om risico's vanuit één samenhangend beeld te beoordelen, incidentrespons verder te automatiseren en de dagelijkse beveiligingsoperaties te vereenvoudigen.

 

De technische oplossing mag echter niet het vertrekpunt van de discussie worden. Eerst moeten het risico en de digitale dienst duidelijk zijn. Daarna kan worden bepaald welke mogelijkheden van bijvoorbeeld Microsoft Entra ID, Defender XDR, Sentinel of Purview daarvoor nodig zijn.

 

Een geïntegreerde aanpak maakt het bovendien eenvoudiger om nieuwe digitale toepassingen te ondersteunen. Beveiliging maakt dan deel uit van een gemeenschappelijke infrastructuur en hoeft niet telkens opnieuw ontworpen te worden.

 

Wordt beveiliging vanaf de eerste ontwerpbeslissingen meegenomen in uw digitale diensten?

Ontdek hoe Inetum organisaties helpt om Security by Design, Zero Trust en Microsoft Security te combineren tot een aanpak waarmee digitale diensten veilig, compliant en veerkrachtig kunnen groeien.